Mindfulness en klanken

Last van afdwalen in je meditatie? Richt je aandacht dan eens op geluiden. Aandacht voor geluiden maakt het eenvoudig om uit de pieker- en fantasiemodus van ons gewoontedenken te stappen.

Luisteren naar klanken helpt ons de aandacht te richten op het hier en nu. Het hier en nu in de ruimte om ons heen. Geluiden brengen ons in contact met ruimte. Merken we ruimte op die veilig is, dan kan onze hersenstam ontspannen. Dat wil zeggen: de diepste laag in ons brein ontspant en heeft van hieruit een heilzaam en ontspannend effect op de rest van ons brein. Onze emoties (het limbisch systeem) en ons denken (onze neocortex) kalmeren.

 

Ruimte en vrijheid

De ruimte waarin klanken verschijnen is daarbij meer dan een fysieke afmeting in lengte, breedte en diepte. Ruimte heeft voor ons ook een gevoelswaarde. Als we op vakantie gaan, willen we ruimte beleven, aan zee of in de bergen of in de natuur. Of we zeggen: ‘ik voel me ruim in mijn vel zitten’, ‘ik voel me opgeruimd’. Als we ruimte beleven ontstaat er een ervaring van vrijheid. En ook dit blijkt een heilzame werking te hebben op ons brein, met name op het limbische systeem, dat onze emoties reguleert.

 

Ruimte en metta

De beleving van ruimte schenkt ons nog meer kwaliteiten. Als we onszelf of een ander ruimte geven, ervaren we ook iets vriendelijks, we voelen ons uitgenodigd, we voelen ons welkom. Je zou kunnen zeggen dat ruimte geven aan jezelf of een ander een kwaliteit van metta in zich draagt. Er is vriendelijkheid, mildheid, alles mag er zijn, er zijn geen oordelen of oordelen wegen niet zwaar. Ruimte beleven wil daarom zeggen dat we ons verbinden met zowel een vrij gevoel als een vriendelijk gevoel. Klanken kunnen de boodschappers zijn, die dit overbrengen. Ons limbisch systeem vaart er wel bij.

 

Kwaliteit van aandacht

Ruimte heeft ook invloed op de kwaliteit van onze aandacht. Onze aandacht is vaak óf ingespannen met verlies van overzicht óf we ontspannen en verliezen daarbij aandacht voor het detail. Als we bij de beoefening van mindfulness leren ruimte op te merken via geluiden dan ontstaat er ontspannen aandacht zonder dat onze alertheid of precisie afneemt. Onze aandacht krijgt de eigenschappen van een adelaar, die het hele landschap overziet en toch het kleinste diertje in het veld kan opmerken.

 

Klankschalen en natuurgeluiden

Er is een heel bijzonder instrument, dat veelal ook in meditatie wordt gebruikt. Een instrument dat het gemakkelijk maakt vrije en vriendelijke ruimte te beleven: de klankschaal. Klankschalen bieden bijzondere klanksensaties omdat ze een breed spectrum aan klanken en trillingen hebben. Dat kunnen trouwens ook sommige natuurgeluiden doen, zoals het ruisen van de zee of de geluiden van bladeren in de wind. Deze geluiden openen gemakkelijk een gevoel van kunnen ontspannen in de ruimte, zonder dat onze opmerkzaamheid teloor gaat.

 

Zingen en de vagus-zenuw

Gevoelens van welzijn en vertrouwen ontstaan hierbij gemakkelijk. Onze aandacht ontspant, verandert van beperkt en ‘smal’ gefocust naar wijd en open gefocust. Ruim én precies. Ruim én helder. Ook als we zelf zingen of zoemen, kan door de trillingen van onze stem een gevoel van ruimte ontstaan. Bovendien wordt bij zingen of zoemen een deel van het autonome zenuwstelsel geactiveerd, dat bijdraagt aan een gevoel van verbondenheid. Dit is de ventrale vagus, die zorgt voor onze sociale afstemming met onze omgeving. Ook het zingen van mantra’s heeft dit effect. Met name in het Tibetaanse boeddhisme wordt veel gebruik gemaakt van het zingen en beleven van klanken via mantra’s..

 

 

Heb jij wel eens gemediteerd met aandacht voor geluiden?

Heb jij wel eens met het geluid van de zee, de wind, of met klankschaalgeluiden gemediteerd?

Of in je meditatie je stem gebruikt door te zoemen of te zingen?

En zo ja, wat merkte je daarbij op?

 

Boekentip:

‘Helende Tibetaanse klanken’ van Tenzin Wangyal is een inspirerend boekje waarin je kennis kunt maken met de werking van klanken op je geest, de ervaring van ruimte, en de relatie tot emoties en het lichaam volgens de oude bönboeddhistische traditie.

Tenzin Wangyal Rinpoche geeft al lange tijd onderricht in het westen en bezoekt jaarlijks Nederland. Hij maakt deze oude traditionele leer toegankelijk voor ons dagelijkse leven.

Deze blog is geschreven door Dorle Lommatzsch, hoofddocent van de Academie voor Open Bewustzijn. De Academie voor Open Bewustzijn verzorgt sinds 2010 opleidingen, workshops en trainingen op het gebied van mindfulness en communicatie. We zetten ons in voor vredesonderwijs en maatschappelijke vernieuwing in allerlei vormen. Klik hier en lees meer over ons aanbod.

Geplaatst in Breinkennis, Mindfulness.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *